خداى واحد ، واحد است كه ادارهء جهان و هدايت انسان را به عهده دارد و تمام پيامبران از ناحيهء او آمده‌اند . آغاز بينش مذهبى شرك است يا توحيد ؟ از آن‌جا كه اين قسمت از متن مورد بررسى علامه شهيد و علامه فقيد قرار نگرفته است لازم است پيش از اين كه به متن علامه بپردازيم اين بحث را از ديدگاه يك جامعه شناس معروف مطرح سازيم قبلًا گفتيم امكان ندارد كه توحيد را بدون فهم شرك درست دريابيم . در تاريخ اديان ، اين بحث خاص و مهم مطرح است كه آيا آغاز فكر مذهبى توحيد است يا شرك ؟ برخى از جامعه شناسان و دانشمندان دين شناس بر اين باورند كه آغاز بينش مذهبى شرك است يعنى روح مذهبى از آغاز به‌وجود آمدنش در جامعهء بشرى شرك بوده است . ولى در طول تحول فكر و تصفيه روح ، و تكامل فرهنگ بشرى كه بينش و برداشت مذهبى نيز تحول يافته است مذهب نيز از صورت « شرك » به شكل توحيد تحول يافته است بنابراين شكل تكاملى تاريخى مذهبى از شرك به توحيد است پس اين نيز كه شكل اوليهء مذهب ، شرك است و احساس مذهبى به رهبرى پيامبران و انديشمندان بزرگ و فيلسوفان و رهبران معنويت و مذهب در تاريخ ، تكامل يافته و شرك اندك اندك تضعيف شده و توحيد تحقق پيدا كرده است . سپس براى اثبات اين مدعا يك دليل عقلى و يك برهان نقلى آورده‌اند . مىگويند تاريخ پر از دلايل نقلى است كه مذاهب گذشته مذاهب شرك بوده‌اند از اين رو هر چه به عقب بر مىگرديم به دوره بت پرستى و پرستش ارباب انواع و نيروهاى طبيعت و قدرت‌هاى غيبى مىرسيم كه تمام آن‌ها مظاهر مختلف شرك است . و هر چه پيش‌تر مىآييم از عدد معبودها كاسته مىشود تا به يك معبود مىرسد كه آن تجلى فكر توحيد است كه در سايه تلطيف روح و تكامل عقل نصيب جوامع بشرى شده است اما از نظر عقلانى ، بشر ابتدايى در زندان محسوس پرستى محبوس است از تعليل مسايل و تحليل مبادى براساس علت و معلول عاجز است چگونه مىتواند توحيد را كه علت العلل